Przemysł 5.0 opiera się na trzech głównych założeniach – koncentracji na człowieku (ang. human-centric), zrównoważonym rozwoju (sustainability) oraz odporności (resilence). W stosunku do definicji Industry 4.0 kluczowe jest przesunięcie akcentów z kwestii efektywności i wydajności na aspekty dobrego samopoczucia pracowników, ich kompetencji i rozwoju. Ponadto zawarte zostały wartości społecznej odpowiedzialności biznesu oraz korzystania z zielonej energii, a także umiejętności działania organizacji w trakcie wyzwań technologicznych, gospodarczych czy geopolitycznych.
– Koncepcja Przemysłu 5.0 w centrum procesu produkcyjnego stawia człowieka, skupiając się na jego synergicznej współpracy z inteligentnymi maszynami i technologiami. Szczególną rolę odgrywają umiejętności interpersonalne, w tym kreatywność, zwinność czy elastyczność. Copiloty będące wytworem generatywnej sztucznej inteligencji są jedynie pomocnikami, tak samo jak systemy ERP, wykonujące powtarzalne czynności. Ostateczne podjęcie decyzji należy do człowieka. Potwierdza to, że jego rola jest decydująca w wielu kwestiach produkcyjnych – wyjaśnia Adam Łosiński, SAP Consultant Team Leader w NTT DATA Business Solutions. – Jednocześnie firmy świadomie podchodzą do inwestycji w kontekście koncepcji Przemysłu 5.0. W przeprowadzonym przez nas badaniu: „Cyfryzacja przemysłu: rola zintegrowanych systemów zarządzania w firmach produkcyjnych w Polsce” (2024) systemy ERP stanowią fundament cyfryzacji procesów produkcyjnych. Jednak obszarami, które powinny być rozwijane są: analityka Big Data (84 proc. wskazań respondentów), predykcyjne utrzymanie ruchu (62 proc.) oraz wykorzystanie sztucznej inteligencji (44 proc.) – dodaje Adam Łosiński.
Dlaczego polskie firmy produkcyjne powinny postawić na rozwój w kierunku Industry 5.0?
Nowe wdrożenia technologiczne i cyfrowe modelowanie produkcji podnoszą efektywność operacyjną przedsiębiorstwa. Wśród korzyści automatyzacji procesów produkcyjnych w ramach Przemysłu 5.0 wymienić należy m.in. zwiększenie wydajności, poprawę jakości produktów, zmniejszenie ryzyka błędów, lepsze wykorzystanie zasobów czy zwiększenie konkurencyjności przedsiębiorstw.
Aby to urzeczywistnić, firmy mają do dyspozycji technologie, takie jak m.in. Collaborative Robots (Cobots), Artificial Intelligence (AI), Big Data, druk 3D, Internet of Things (IoT), automatyka, VR/AR oraz różnego rodzaju systemy takie jak np. ERP.
– Istnieje kilka przesłanek sprawiających, że rodzime przedsiębiorstwa działające w sektorze przemysłowym powinny zainteresować się Przemysłem 5.0. Pierwszą z nich są oczywiście potencjalne korzyści biznesowe. Kolejnym – rosnąca rola cyfryzacji oraz potencjał technologiczny. Należy też pamiętać o wyzwaniach, z którymi będzie się musiała mierzyć polska gospodarka – starzejące się społeczeństwo, spadek siły roboczej, zmiana pokoleniowa czy niedobór pracowników. Istotną kwestią pozostają też wymagania UE w zakresie Zielonego Ładu i strategii „Fit for 55”. Na drugim biegunie znajdują się kwestie, takie jak niski poziom bezrobocia rejestrowanego, wynoszący 5 proc., oraz stosunkowo stabilna sytuacja gospodarcza kraju, stwarzające korzystne warunki do rozwoju technologii – przekonuje Tomasz Mackiewicz, Kierownik Grupy Badawczej Inżynierii Mechanicznej, Łukasiewicz – Poznański Instytut Technologiczny.
Największe wyzwania i szanse dla polskich firm przemysłowych
Jednym z największych wyzwań, z którymi będzie musiała zmierzyć się polska gospodarka, a nie tylko sektor produkcyjny, będzie podaż siły roboczej. Według danych unijnych w 2070 roku siła robocza będzie rosła jedynie na Malcie, w Irlandii, Szwecji, na Cyprze i w Luksemburgu. Niestety Polska zalicza się do najbardziej zagrożonych pod względem spadku podaży siły roboczej krajów. Jesteśmy wymieniani w jednym rzędzie obok Chorwacji, Rumunii, Bułgarii, Litwy i Łotwy. Przewiduje się, że w tych krajach siła robocza zmniejszy się przynajmniej o 1/3.
Skorelowanie predykcji w zakresie polskiej demografii i mocy wytwórczej z wymaganiami w zakresie Zielonego Ładu, „Fit for 55” sprawiają, że firmy powinny jeszcze chętniej zainteresować się nowymi technologiami. Dane jednoznacznie świadczą, że polska gospodarka cyfrowa odgrywa coraz większą rolę.
