Wyniki ostatniej aukcji pokazały jak dużym wyzwaniem dla Polski jest zapewnienie wystarczalności mocy. Wynika to m.in. ze zbyt wolnego rozwoju OZE oraz późnego pojawienia się magazynów energii na aukcjach. Eksperci oceniają, że ostatnia grudniowa aukcja była jednak pewnym sygnałem zmiany – Rynek Mocy staje się czystszy i dostaje nowe inwestycje. Choć nadal istnieją problemy ze zbilansowaniem KSE, odpowiednia reforma mechanizmu mocy daje Polsce szansę na potrzebną transformację.
Regulacyjna strona hurtowego rynku energii
Regulacyjna strona hurtowego rynku energii obejmuje szereg przepisów, które mają na celu zapewnienie transparentności, uczciwości i skuteczności w handlu energią. Do najważniejszych przepisów należą: REMIT, MIFID 2, MAR oraz zasady handlu energią na Towarowej Giełdzie Energii (TGE) w Polsce.
REMIT (Regulation on Wholesale Energy Market Integrity and Transparency) jest rozporządzeniem Unii Europejskiej, które ma na celu zapobieganie nadużyciom i manipulacjom na rynkach energii. Z kolei, MIFID 2 (Markets in Financial Instruments Directive 2) jest dyrektywą UE regulującą działalność firm inwestycyjnych na rynkach finansowych, w tym również na rynkach energii. MIFID 2 nakłada na firmy inwestycyjne obowiązek prowadzenia działalności zgodnie z zasadami uczciwości, transparentności i ochrony interesów klientów. Dyrektywa ta wprowadza również regulacje dotyczące raportowania transakcji i innych operacji na rynku, co przyczynia się do większej przejrzystości i monitorowania działań uczestników rynku. Rozporządzenie MAR (Market Abuse Regulation) obejmuje zakaz manipulacji rynkiem, zakaz wykorzystywania poufnych informacji oraz obowiązek raportowania podejrzanych transakcji. W Polsce, na Towarowej Giełdzie Energii (TGE), obowiązują specjalne zasady handlu energią. Mają one na celu zapewnienie uczciwości, transparentności i skuteczności procesu handlowego.
Przygotowanie środowiska regulacyjnego do realizacji rozproszonego modelu energii
Obecnie, nie ma już wątpliwości, że inwestycje w energetykę rozproszoną są konieczne, aby zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne Polski. Ważnym elementem realizacji rozproszonego modelu energii są odpowiednie zmiany regulacyjne m.in. dotyczące wytwarzania prądu z OZE oraz magazynowania energii i jej sprzedaży.
Prosument wirtualny
W lipcu 2024 roku zaczną obowiązywać przepisy dotyczące prosumenta wirtualnego, czyli prosumenta, który wytwarza energię z OZE poza miejscem, w którym zużywa energię. W ustawie o OZE z 2021 roku zapisano, że prosument wirtualny może posiadać własną instalację fotowoltaiczną lub mieć w niej udziały. Jednak maksymalna moc wytwórcza przypisana do jednego punktu poboru nie może przekraczać 50 kW, a produkcja energii przez takiego prosumenta nie powinna stanowić dominującej działalności gospodarczej, jeśli jest to odbiorca końcowy, który nie jest gospodarstwem domowym.
W przypadku rozliczeń, prosument wirtualny energii odnawialnej będzie płacił sprzedawcy energii według cen rynkowych. Ponieważ źródło wytwarzania energii jest oddalone od miejsca poboru, nie ma w tym przypadku autokonsumpcji prądu. Cała wyprodukowana energia trafi do sieci przesyłowej, co będzie skutkować naliczaniem opłat dystrybucyjnych.
Przepisy o prosumencie wirtualnym otwierają szanse dla różnych podmiotów, takich jak spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe, deweloperzy, zarządcy i właściciele biurowców oraz administratorzy obiektów sakralnych, którzy teraz będą mogli czerpać korzyści z wytwarzania energii odnawialnej, nawet jeśli nie mają wystarczającej powierzchni na instalację fotowoltaiki. To oznacza większą elastyczność i dostęp do czystej energii z odnawialnych źródeł.
